Chór Cantus

Historia Chóru męskiego „Cantus”

Chór męski „Cantus” Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Goleszowie powstał pod koniec roku 1978 z inicjatywy kilku członków chóru mieszanego, legitymującego się wówczas 60-letnią działalnością. U podstaw jego powstania była wola aktywnego uczestniczenia w życiu parafialnym oraz służenie swoim repertuarem zborom Kościoła ewangelickiego w Polsce, a szczególnie wsparcie dla diaspory. Dyrygentem chóru od powstania aż po dzień dzisiejszy jest mgr Anna Stanieczek. Chór w chwili założenia liczył 16 śpiewaków. W ciągu swojej 30-letniej działalności ilość chórzystów powiększała się i doszła do 40 osób. W chwili obecnej śpiewa w chórze średnio 32 osoby. Od początku powstania chór dokumentuje swoje występy w założonej kronice chórowej, prowadzonej w sposób ciekawy i profesjonalny przez panią Annę Stanieczek – dyrygentkę chóru. W pierwszym dziesięcioleciu kronika chórowa odnotowała szereg występów w formie pełnych koncertów na różnych kościelnych uroczystościach w macierzystej parafii, jak i poza nią. Śpiewano między innymi: w Kłodzku, Poznaniu, Zielonej Górze, Gorzowie Wielkopolskim, Świdnicy, Jeleniej Górze, Mikołowie, Wałbrzychu, Krakowie, Pszczynie, Pabianicach, Rybniku, Wołczynie, Opolu, Żorach. W Diecezji Cieszyńskiej śpiewano prawie we wszystkich kościołach.

W latach 1988-1998 chór był członkiem bielskiego Oddziału Związku Chórów i Orkiestr. Ta przynależność zaowocowała uczestnictwem w imprezach organizowanych przez wspomniany Oddział takich jak: „Gaude cantem” czy „Trojok Śląski”. W tym też okresie rozpoczęła się ekumeniczna działalność chóru. Kilkakrotnie występował na zaproszenie Klubu Inteligencji Katolickiej w Bielsku-Białej, Cieszynie i Czeskim Cieszynie. Śpiewa na uroczystościach w kościołach katolickich w ramach Tygodnia Kultury Chrześciańskiej, najczęściej w Bielsku-Białej. Brał udział w Festiwalu Muzyki Religijnej im. ks. A. Skrobola w Jastrzębiu-Zdroju, dwukrotnie uczestniczył w Festiwalu Kolęd i Pastorałek w Myślenicach /VII i IX edycja/, gdzie uzyskał wyróżnienie w kategorii chórów męskich. W działalności zespołu znalazło się miejsce na występy na rzecz środowiska – koncerty dla osób, niepełnosprawnych, chorych w szpitalach i sanatoriach. Chór zapraszany był również na inauguracje roku szkolnego i akademickiego w Bielsku-Białej, Katowicach, Cieszynie, Goleszowie.

W styczniu 2001 r. chór został zaproszony do uświetnienia tradycyjnego spotkania noworocznego przedstawicieli Kościołów zrzeszonych w Polskiej Radzie Ekumenicznej z udziałem biskupów Kościołów oraz Prezydenta Rzeczpospolitej -Aleksandra Kwaśniewskiego, ówczesną Marszałek Senatu Alicją Grześkowiak i Wi-cemarszłkiem Senatu – Marcinem Tyrną.

W roku 1985 „Cantus” po raz pierwszy wyjeżdża za granicę – odwiedzając Coburg i Alten Buseck w Niemczech. Wcześniej wspólnie z parafialnym chórem mieszanym brał udział w występach w byłej Jugosławii. Pochlebne recenzje wyznaczyły nowe wezwania dla zespołu, postanowiono wzbogacać ciągle repertuar swoich utworów o pozycje obcojęzyczne – łacińskie, niemieckie i starocerkiewne. Ta decyzja zaowocowała rozszerzeniem kontaktów zagranicznych. Chór wyjechał do Francji, gdzie w Alzacji nawiązał współpracę z chórem z Obermodern i Dettwiller.

Udało się również nawiązać kontakty z Franciszkankami – siostrami zakonnymi w Graz, w Austrii, co zaowocowało dwukrotnym zaproszeniem na pobyt w ich klasztorze i umożliwiło chórowi wystąpić kilkakrotnie w Graz i okolicy. Od roku 1990 rozpoczęła się współpraca z sąsiadami zza miedzy – trzynieckim chórem „Lutheran Chorus”. Kontakty te spowodowały wymianę doświadczeń oraz wzajemne występy chórów po obu stronach Olzy.

W międzyczasie, wykorzystując prywatne kontakty chórzystów nawiązano kontakty z chórem kościelnym na Słowacji – w mieście Prievidza. Chór został również zaproszony do partnerskiej parafii w Alblasserdam w Holandii.

W kraju również poszerza się wykaz miejscowości, gdzie chór bierze udział w imprezach kulturalnych – dając pełne koncerty. Odwiedzane miasta to: Sopot, Giżycko, Kętrzyn, Suwałki, Pasym, Katowice, Chorzów, Wodzisław Śląski, Wrocław. Występy chóru dały podwaliny pod długotrwałe, trwające po dzień dzisiejszy kontakty partnerskie z takimi zespołami jak:Trzyniec, Eichwalde-Berlin, Grossen-Buseck -Niemcy, chór „Lutnia” ze Strumienia, „Echo” z Zebrzydowic.

Repertuar chóru obejmuje około 300 utworów religijnych i świeckich. Znajdują się w nim kompozycje muzyki dawnej Wacława z Szamotuł, Mikołaja Gomółki, Grzegorza Gorczyckiego, i wielu innych polskich kompozytorów, jak również i zagranicznych -takich jak: J.S. Bacha, J.F. Haendla, Fr.Schuberta, W.A. Mozarta, L.v. Beethovena. Chór korzysta z opracowań pieśni autorstwa naszych cieszyńskich kompozytorów – Jana Gawlasa, Jana Sztwiertni, Józefa Świdra, Antoniego Poćwierza, Karola i Adama Hławiczków. Wiele opracowań otrzymujemy w wyniku współpracy ze współczesnymi muzykami jak Jean- Claude Hauptmannem, Tadeuszem Sikorą, który wiele pieśni tłumaczy z języka niemieckiego.

Działalność chóru „Cantus” stała się tematem pracy magisterskiej Ewy Wigezzi, absolwentki Akademii Muzycznej w Katowicach w 1995 r. Chór nagrał dotychczas 4 kasety ze swoimi utworami oraz dwie płyty CD. Przez te wszystkie lata zapisy w kronice chórowej dokumentują zarówno ilość występów, jak i miejscowości oraz charakter śpiewania. Dokładna statystyka znajduje się w odrębnym opracowaniu.

Chór męski „Cantus” zaznaczał swoją obecność w trakcie występów nie tylko samym śpiewem, ale też swoistymi symbolami z naszego regionu – strojem cieszyńskim, pieśniami ludowymi, wyrobami artystów ludowych przekazywanymi tradycyjnie jako upominki. Największe jednak znaczenie miały spotkania z Polakami na Zachodzie po stanie wojennym, którzy z różnych przyczyn znaleźli się na obczyźnie. W każdym z miast – szczególnie w Niemczech – na koncerty chóru przybywali licznie Polacy – często z odległych miejscowości, do których docierały wiadomości o występach chóru z Polski. Na spotkaniach po koncertach następowała wymiana informacji z pierwszej ręki na tematy interesujące Polaków, których duża część pochodziła ze Śląska. To, że chór pochodził ze Śląska Cieszyńskiego, nabierało szczególnej wartości w nawiązywaniu kontaktów osobistych chórzystów i słuchaczy, zarówno w trakcie koncertów jak i na spotkaniach po koncertach. Kontakty te często trwają do dnia dzisiejszego. Wymiana zespołów artystycznych pozwoliła na zapoznanie naszych gości z zabytkami ziemi śląskiej, dorobku artystycznego, gospodarczego. Często nasi goście zaczęli postrzegać nasz kraj, region całkiem inaczej niż dotychczas im przedstawiano. To jest niezaprzeczalny dorobek chóru, który spełniał i nadal spełnia rolę ambasadora Polski za granicami kraju w szerzeniu dorobku kulturalnego kraju i regionu.

Tak przedstawia się w wielkim skrócie historia działalności chóru „Cantus” parafii ewangelicko-augsburskiej w Goleszowie. Wspomnieć należy, że pierwszym prezesem chóru został wybrany nieżyjący już – Erwin Śliż – współzałożyciel zespołu. Pełnił tę funkcję przez 10 lat do roku 1988. Następnie chórowi prezesował Jan Gibiec. Po Jego nagłym – niespodziewanym odejściu 8 sierpnia 1996 r. funkcję tę objął Henryk Odias. Pełnił ją do stycznia 2007 r. Nowym prezesem został wybrany Józef Habarta. W listopadzie bieżącego roku za łaską Bożą minie 30 lat śpiewania. Cały zespół wraz ze swoją Dyrygentką, opiekunami duchowymi wierzy głęboko, że działalność dotychczasowa nie wyczerpała sił i chęci do dalszej służby na rzecz parafii, regionu, diaspory naszego kościoła i naszych przyjaciół za granicami kraju.

Jubileusz 30-lecia działalności chóru postanowiono uczcić poprzez organizację przeglądu dorobku chórów męskich regionu cieszyńskiego pod nazwą: „Muzyka i pieśń łączy ludzi i narody”. Przegląd ma charakter ekumeniczny i transgraniczny. Zaproszono chór męski Parafii św. Jerzego z Cieszyna, czeski chór „Gorol” z Jablonkowa, chór ewangelicki z Zamarsk oraz chór „Gloria” ze Skoczowa. Program przeglądu obejmuje prezentacje samodzielne chórów, oraz pieśni wspólne połączonych chórów. Nad częścią artystyczną przeglądu czuwa dyrygentka chóru „Cantus”, która współpracuje z dyrygentami poszczególnych chórów przy opracowaniu programu. Przewiduje się udział około 130 chórzystów. Ponadto opracowuje się w formie folderu monografię chórową, aby zachować w pamięci dokonania chóru, przypomnieć pewne szczególne wydarzenia z życia rodziny chórowej – zarówno te radosne jak i niestety i smutne, bo z grona śpiewających na przestrzeni 30-tu lat pożegnano 14 kolegów, którzy odeszli na wieczny odpoczynek, a w styczniu 1991 roku pożegnaliśmy naszego pierwszego opiekuna i przewodnika duchowego ks. Tadeusza Terlika.

W zamiarze organizatorów przeglądu dorobku chórów męskich jest zacieśnienie współpracy, wymiana doświadczeń, a przede wszystkim przedstawienie lokalnej społeczności możliwości artystycznych chórów. Liczymy na to , że zaproponowana forma zostanie przyjęta i znajdzie uznanie zarówno przez słuchaczy jak i władze regionu.


Opracował na podstawie kroniki chóru oraz materiałów z poprzednich jubileuszy.
Józef Habarta


Jubileusz dwudziestopięciolecia chóru
Goleszów, październik 2008

Historia Chóru męskiego „Cantus”

25 – lecie chóru męskiego Cantus Krótka historia chóru męskiego Cantus

Chór powstał końcem 1978 roku z inicjatywy Erwina Śliża, Józefa Chmiela i Jana Pieszki oraz pierwszego opiekuna chóru ks. Tadeusza Terlika. Pierwsza próba szesnastu chórzystów odbyła się 5 grudnia, pierwszy występ to udział w nabożeństwie bożonarodzeniowym tegoż roku a pierwszy ślub, na którym chór wykonał „Polonez weselny” to ślub Danki Hławiczki i Jana Steca – styczeń 1979r.

Repertuar chóru obejmuje ponad 300 pieśni religinych i świeckich. Znajdują się tutaj kompozycje muzyki dawnej Wacława z Szamotuł, Mikołaja Gomółki, Grzegorza Gorczyckiego, Bartłomieja Pękiela, Józefa Surzyńskiego, Giovanni Pierluigi Palestriny, Luigi Cherubiniego, później utwory Jana Sebastiana Bacha, Jerzego Fryderyka Haendla, Franciszka Schuberta, Wolfganga Amadeusza Mozarta, Ludwika van Beethovena, Józefa Elsnera, Stanisława Moniuszki i innych mniej lub bardziej znanych kompozytorów. Chór korzysta także z nowszych opracowań i kompozycji. Są tutaj pieśni autorstwa Jana Gawlasa, Józefa Świdra, Karola i Adama Hławiczków, Antoniego Poćwierza, Jean-Claude Hauptmanna oraz tłumaczenia i adaptacje tekstowe Tadeusza Sikory. Urozmaiceniem programu są pozycje muzyki starocerkiewnej wykonywane w oryginalnej wersji językowej oraz utwory o charakterze negro spirituals.

śpiewał we wszystkich diecezjach ewangelickich. Oto niektóre miasta: Bielsko-Biała, Byczyna, Cieszyn, Chorzów, Giżycko, Gorzów Wlk., Golasowice, Jelenia Góra, Katowice, Kętrzyn, Kłodzko, Kraków, Łódź, Mikołów, Opole, Pabianice, Pasym, Pokój, Poznań, Skoczów, Sopot, Suwałki, Świdnica, Tychy, Ustroń, Warszawa, Wisła, Wodzisław, Wrocław, Zielona Góra.

Wyjazdy zagraniczne: była Jugosławia, Niemcy, Francja, Republika Czeska, Austria, Słowacja, Holandia.

Chór śpiewał na uroczystościach położenia kamienia węgielnego pod budowę nowych kościołów: Warszowice, Tychy, Jastrzębie-Ruptawa, Leszna Górna.

Występował w ramach Tygodni Kultury Chrześcijańskiej oraz jako członek PZChiO w imprezach śpiewaczych „Gaude cantem” i „Trojok Śląski”.

W 2001 roku chór uczestniczył w Ekumenicznym Spotkaniu Noworocznym w Warszawie. W reprezentacyjnej sali Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej obecni byli księża biskupi wszystkich wyznań, prezydent RP Aleksander Kwaśniewski weraz z małżonką, marszałek Senatu Alicja Grześkowiak, wicemarszałek Marcin Tyrna oraz wiele księży z całej Polski. Chór męski prócz kolęd i pastorałek wykonał również starocerkiewną pieśń liturgiczną „Miłost mira”, która została bardzo serdecznie przyjęta przez tak dostojne grono słuchaczy.

Przeciętnie w ciągu roku chór odbywa 50 prób i występuje 30 razy (licząc samodzielne koncerty, udział w nabożeństwach, śluby, pogrzeby).

W Cantusie od początku istnienia śpiewało w sumie 60 chórzystów. Obecnie chór liczy 26 członków razem z dyrygentką.

Odeszli z szeregów chóru do wieczności: Karol Wojnar, Jan Gibiec, Janusz Fober, Jan Stanieczek, Erwin Śliż, Jan Lipowczan, Jan Chmiel, Jerzy Krzywoń, Władysław Woźnik, oraz pierwszy opiekun chóru ks. Tadeusz Terlik.

Dyrygentem chóru od założenia jest Anna Stanieczek, jej zastępcami zaś Gustaw Pinkas i Jean-Claude Hauptmann.

Pierwszym prezesem chóru był Erwin Śliż (1978-1988) po nim Jan Gibiec (1988-1996), a obecnie funkcję tę pełni od roku 1996 Henryk Odias.

Opiekunowie chóru: ks. Tadeusz Terlik, ks. Adam Glajcar, Halina Gibiec, ks.dr Piotr Sitek.

Chór nagrał pięć kaset: „Ojcze nasz”, „Bóg moja pieśń”, „15-lecie chóru”, „Kolędy i pieśni godowe”, oraz najnowsza „Pielgrzymując do Ojczyzny”. Dwie ostatnie także jako płyta CD.

W roku 1995 działalność chóru męskiego Cantus stała się tematem pracy magisterskiej Pani Ewy Wigezzi, która została napisana pod kierunkiem st. wykł. mgr Karola Buli w Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach.

SKŁAD:
Skład chóru męskiego CANTUS

Tenor I Jan Sztwiertnia, Karol Niedoba, Jan Zagóra, Karol Bujok, dyr. Anna Stanieczek, Stanisław Wlazło, Jerzy Niemczyk, Józef Habarta, Paweł Molin, Jan Poloczek.
Tenor II, ks. Roman Dorda, Jan Wałaski, Bogusław Goryczka, Jerzy Borucki, Józef Chmiel, dyr. Anna Stanieczek, Henryk Odias, Jan Stec, Edward Kabot.
Bas I, Emil Cieślar, Jan Glajcar, Karol Cymorek, dyr. Anna Stanieczek, Jan Czudek, Andrzej Pindor, Paweł Stanieczek.
Bas II, Bronisław Wojnar, Józef Sztwiertnia, Jean-Claude Hauptmann, dyr. Anna Stanieczek, Jan Molin, Janusz Staszewski, Gustaw Pinkas, Jan Kocyan.